‘Kurt Takip Projesi’ ile Anadolu tabii hayatının ayrılmaz parçası olan kurtların yaşam alanlarının büyüklükleri, mevsimsel olarak kullandıkları alanların belirlenmesi ve insanlar ile ne kadar yakın yaşadıklarının ortaya çıkarılması hedefliyor. Ayrıca bu proje ile kurtların hareketleri gözlemlenerek, milli parkta hangi alanları kullandıkları ve ne sıklıkla yerleşim yerlerine geldikleri tespit edilerek, bölgede insan-kurt çatışmasının azaltılması da amaçlanmakta.

Proje için dünyanın en önemli kurt uzmanlarından Zagreb Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Josip Kusak Türkiye’ye gelerek Kuzey Doğa Derneği ekibi ile birlikte çalışmalarını gerçekleştirdi.

Çalışmalar Nasıl Başladı?
5 hafta arazide çalışan ekip, verici takılan kurtları takip etmenin yanı sıra milli park içerisinde kurtlara ait ayak izi, dışkı ve diğer izleri de topladı. Ekip proje için Kars’ta son 3,5 ayı yoğun olmak üzere 2 yıllık bir hazırlık sürecinin ardından, vericiler 7 ve 11 Ekim’de taktı.
Vericilerden alınan ilk bilgilere göre daha şimdiden her kurdun yaklaşık 200 kilometre yürüdüğü ve neredeyse Sarıkamış-Allahuekber Milli Parkı kadar bir alanı gezdiği anlaşıldı.

Ayrıca, Allahuekber Dağları Milli Parkı’nın, ağaçlandırma yoluyla Posof, Gürcistan ve Kafkaslar’ın geniş ormanlarına ekolojik olarak bağlaması ile oluşacak Yaban Hayatı Koridorunun haritası da Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından 2011‘in bahar aylarında hazırlandı ve çalışmalara başlandı.

Kurtların takibinden elde edilen bilimsel veriler, Türkiye’de doğa koruma için diğer bir ilk olan ‘Türkiye’nin İlk Yaban Hayatı Koridorunun’ gerçekleşmesinde de çok önemli katkılar sağlayacağı belirtiliyor.
Yetkililerin açıklamalarına göre Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın Türkiye’nin tabiatının korunmasında gerekli görülen bütün çalışmalarda gerek üniversiteler gerekse sivil toplum kuruluşları ile işbirliğine gitmeye devam edeceğinin altı çiziliyor.

Türkiye’nin çevre sorunlarının başında neler geliyor? Hürriyet Gazetesi bu soruyu tanınmış çevre gönüllülerine sordu.

ÖMER MADRA (Açık Radyo kurucusu, çevre aktivisti)

Çevre yürütmenin tekelinde

17 Ağustos tarihli 648 KHK ile Türkiye’nin çevre, doğa ve kültür mirasının yönetimi konusu, meclisin, kamunun ve hukukun denetimi dışına çıkarılarak yürütmenin tekeline bırakıldı.
Küresel ısınmayı asla geri döndürülmez noktaya getirecek olan en korkunç adımlardan biri kömür yakılmasına devam edilmesi. 20 yıl içinde mevcut kömürlü santrallerin kapatılması ve bir tane bile yenisinin yapılmaması şart. Durum böyleyken, Türkiye’nin mevcut santrallerine ilaveten 46 yeni termik santral planlanıyor.
Ekolojik dengeyi altüst etmenin yanı sıra, kültür ve medeniyet tarihini tahrip, hatta tarumar edecek büyük barajlar yapılıyor. Ilısu, Beyhan ve Munzur barajları gibi.
Dört bin küsur hidroelektrik santral var daha yapılmakta ve yapılacak olan. Bunların yapılması için girişilen ve girişilecek olan muazzam ağaç kesiminin yol açtığı sorunlar bir yana, HES’lerin ülkenin “kan damarları” sayılan akarsu sistemlerini ve ekolojik dengesini onulmaz hasara uğratması kaçınılmaz görünüyor.
Yeryüzünün en faal sismik bölgelerinden birinde, neredeyse fay hattı üzerinde 3 nükleer santral kurulması planlanıyor.

BARAN BOZOĞLU (TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı)

Atıkların nereye gittiği belli değil

Çevre politikası ülke politikası olarak belirlenemiyor. Çevre politikasının temelini ekolojinin devamlılığı, halk sağlığı ve çevre hakkı oluşturmalı, sermaye gruplarının çıkarlarını gözeten değil kamunun çıkarlarını gözeten bir yaklaşımla bu politika kapsamında idari yapılar belirlenmeli.
HES projeleri, nükleer santral yapma çabası, atık yönetimi diğer önemli sorunlar arasında. Tıbbi, tehlikeli, ambalaj v.b. atıkların envanteri hala oluşturulamamış. Ülkemiz atıklarının nereden gelip nereye gittiğini takip edemez durumda. Tuzlada çıkan variller, ergene havzasındaki kirlilik bunun en büyük örneği.
İçme suyu temini, atıksuların toplanması, taşınması ve arıtılması da bilim ve teknik ekseninde yapılamıyor.

ÜMİT ŞAHİN (Yeşiller Partisi Eşsözcüsü)

Kontrolsüz HES inşaatları

Kontrolsüz bir biçimde Türkiye’nin bütün akarsu ve vadilerine yayılarak doğayı tahrip eden HES inşaatları, Türkiye’nin iklim değişikliğindeki payını arttıran kömürlü termik santral inşaatlarındaki artış ve hükümetin Akkuyu ve Sinop’ta nükleer santral yapma inadının sürmesine bağlı nükleer tehdit, iklim değişikliğinden kaynaklanan kuraklık ve seller, Tabiatı ve Biyoçeşitliliği Koruma yasa tasarısı ve çıkarılan KHK’lar gibi doğa koruma alanlarının tehdit altına girmesine neden olan yasal değişiklikler, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurullarının lağvedilmesi, siyanürlü maden çıkarma çalışmaları ile Ergene nehrindeki kirlilik en önemli çevre sorunları.

PINAR AKSOĞAN (Greenpeace Akdeniz İklim ve Enerji Kampanyası Sorumlusu)

Balık stokları çöküş noktasında

Türkiye‘de 26 büyük havza var ancak hiçbir havza planlaması yok. Havzalar arası su transferi ise bir başka tehlike. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde yapılan değişikliğe göre nükleer santral, 3. Boğaz Köprüsü ve HES’ler gibi, doğa ve insan üzerinde yıkıcı etkileri olacak büyük projelerin önü açıldı. Bunun yanı sıra, Türkiye hızla artan karbondioksit salım oranıyla, tüm OECD ve geçiş ekonomisi ülkeleri arasında birinci sırada. Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine gore dünyada planlanan termik santraller devreye girerse karbondioksit salımlarında yüzde 60’lık bir artış söz konusu olacak. Bugün Türkiye’de yapım ya da proje aşamasında 46 yeni kömürlü termik santral bulunuyor.
Balık stokları çöküş noktasına geldi. Uzun vadede çözüm olarka sürdürülebilir balıkçılık politikalarının geliştirilmesi ve uygulanmasını, deniz rezevleri ilan edilerek belli alanların korunmasını talep ediyoruz. Biyoçeşitlilikte azalma ve endüstriyel tarım ile
atık havuzlarının denetimsizliği, toksik atıkların yarattığı çevresel ve insan sağlığı üzerindeki zararlar ülkenin diğer önemli sorunları.

PROF. DR. MİKDAT KADIOĞLU (İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü Öğretim Üyesi)

Plansız ve çarpık kentleşme

Küresel iklim değişiminin olumsuz etkileri, tarım ve orman alanlarının amaç dışı kullanıması gibi yanlış arazi kullanımı politika ve uygulamaları, plansız ve çarpık şehirleşme ile artan su stresi, sayısı giderek artan ulusal ve uluslararası iklim göçmenleri ile kentlerde artan ve durağanlaşan taşıt trafiği nedeniyle yer seviyesinde çoğalan ozon miktarı bana göre en önemli sorunlar.

İYİ ŞEYLER DE VAR

1. Kyoto Protokolü’nün imzalanması
2. Gençler arasında artan çevre duyarlılığı. İklim değişikliğine ve nükleer enerjiye karşı giderek büyüyen aktivizm, sokak hareketleri, sivil toplum mücadelesi. Yerelde vadilerini, köylerini, yaşam alanlarını nükleere, termik santrallere, HES’lere ve madenlere karşı savunan ekoloji mücadeleleri.
3. HES’lere karşı üstüste kazanılan çevre davaları.
4. Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi. ENVER Projesi, vb ile Enerji Verimliliğine eğilmek
5. Çöplerin kaynağından ayrıştırılarak toplanmasına başlanması
HÜRRİYET

İkizdere Vadisi’ndeki Cimil Deresi üzerinde kurulması planlanan Hidroelektrik santral (HES) projesini Direnç Enerji üstlenmişti. Selin-2 isimli hes tamamlandığında  18MW gücünde olacaktı. Santralin inşasıyla ilgili ÇED raporu (Çevresel Etki Değerlendirme) hazırlanmasının gerekli olmadığını belirten enerji bakanlığı kararının ardından konuyu mahkemeye taşıyan Dereköy Muhtarlığı istediği sonucu almayı başardı.

Rize İdare Mahkemesi önce yürütmeyi durdurma kararı verdi, ardından da ÇED gerekli değildir kararını iptal etti.

Öte yandan,
vadide geçen yıl Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından açılışı yapılarak elektrik üretimine geçen Cevizlik HES projesi nedeniyle suyun tünele alındığı 8 kilometre boyunca İkizdere Deresi, geçen yıl yaz döneminde olduğu gibi bu yıl da kurudu. Derelerin kardeşliği platformı – DEKAP Dönem Sözcüsü Ömer Şan, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yapımı planlanan tüm HES projelerinin doğal SİT alanı özeliği taşıyan bölgelerde yapıldığına dikkat çekerek “Bu projelerin hayata geçmesiyle vadilerdeki SİT özellikleri ortadan kaldırılıyor. Suların tünele alınması ve yapılan patlatmaların yeraltı sularının kaybolmasına ve heyelanlara neden olduğu bilimsel raporlarla ortaya konuluyor. Mahkemelerin verdiği kararlarda yasa ve yönetmeliğe aykırılık olduğu, hukuka uyarlılık görülmediği vurgusu yapılıyor. Çevreyi, doğayı ve doğal varlıkları koruma görevi üstlenen kurumların da bu uyarıları dikkate alması gerekiyor” dedi.

Söz konusu davalar 2011/627 E. sayılı dava dosyasıyla devam etmekte olup, aynı projelere ilişkin olarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından verilen ÜRETİM LİSANSLARININ İPTALİ TALEBİYLE Danıştay’da açacağımız davalar için de hazırlık sürecini başlatmış bulunuyoruz.
Ayrıca Fatsa İlçesi’nde HES’lere karşı yürütülen hukuki mücadele sırasında Ordu İl Çevre Orman Müdürlüğü HES firmasının inşaat faaliyeti sırasında meydana gelen hafriyatı dere yatağına dökmesi sebebiyle yapmış olduğumuz şikâyet sonrası İl Çevre Orman Müdürlüğü tarafından faaliyetin durdurulmasına karar verilmişti. İdarenin bu kararı, hukuka aykırı bir biçimde yüzlerce dere üzerinde yapımına devam edilen HES projeleri açısından idarenin sorumluluğu noktasında örnek oluşturmaktadır.

Bolaman Vadisi’ni diğer vadilerden ayıran özellik, bölgenin flora ve fauna açısından zenginliğinin yanı sıra, Avrupa Kırmızı Listesi’nde (European Red List) yer alan ve koruma altında bulunan ‘Lutra Lutra’ların (Su Samurları) doğal yaşam alanlarından biri olmasıdır. Atilla 1 & 2 HES projelerinin yapımı sırasında ölümüne sebep olunan bir su samurunun mahkemeye sunmuş olduğumuz fotoğrafı, doğaya karşı yapılan hoyratça müdahaleleri kanıtlar niteliktedir.
Bolaman Vadisi yörede Tavuk Çiçeği olarak bilinen Sternbergia Fischeriana (Kış Nergisi) endemik türünün varlığı açısından da önem arz etmektedir. Ülkemizde Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde yetiştiği bilinen bir tür olan Kış Nergisi Türkiye’de Soğanlı Bitkiler Yönetmeliği ve taraf olduğumuz uluslararası CITES Sözleşmesi (Nesli Tehlikede Bulunan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) kapsamında koruma ve kontrol altındadır. Bu tür Bern Listesi’nde “zarar görebilir (VU)” kategorisinde yer alır. Ekim, Koyuncu, Duman, Aytaç ve Adıgüzel’in Kırmızı Kitap adlı eserinde (Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, 2000) ise “tehlikede (EN)” kategorisinde yer almaktadır. IUCN Kırmızı Liste Kategorilerine (IUCN, 2001) göre de “tehlikede (EN)” kategorisinde yer alması gerekir.
Hak arama bilincinin zayıf, adalete ulaşım mekanizmalarının ise pahalı ve zor olduğu ülkemizde, hakkında mahkeme kararı verilmeyen tüm dereler üzerinde HES’lerin yapımına devam edilen bu günlerde, ülkemizin sosyal, doğal, tarihi ve kültürel varlıklarına sahip çıkılmasının anayasal bir YURTTAŞLIK GÖREVİ biliyoruz.

Derelerin Kardeşliği Platformu              İstanbul Barosu
Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu
HES Çalışma Grubu

www.anadoluyuvermeyecegiz.net adresinden ayrıntılarına ulaşabileceğiniz yürüyüşün amacı şöyle özetleniyor:
“Amacımız acımasızca katledilen doğamız ve enginkültürümüz yok olmadan sesimizi duyurabilmek”

Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Eyüp Yahşi yaptığı açıklamada, Atık su tesislerinin enerji giderleri devlet teşviğine tabi olacağını söyledi.

Sanayicilerin danışmanlık hizmeti için çevre birimi kurması veya çevre görevlisi istihdam etmesi gerektiğini söyleyen  Yahşi, çevre mühendislerinin bu görevlere alınması için artık sınava girmeleri gerekmeyeceğini müjdeledi.

Son Tarih 2018
AB sürecinde sanayicilerin teknolojilerini sürekli yenilemeleri gerektiğini kaydeden Yahşi, ‘Özellikle çevreye etkisi olan tesislerin AB normlarında temiz üretim teknolojilerini yakalamaları gerekiyor. Mümkün olduğunca az enerji kullanarak az su harcamak, atık üretmemek gibi önlemler almak gerekecek. 2018′e kadar bu sürecin tamamlanması gerekiyor. AB ile yapılan müzarekerelerde bu takvim deklare edildi. Sanayicilerimizi de bunu deklare edeceğiz’ diye konuştu.

Projemizin ana teması olan çevre olgusunun alt başlıkları ise geri dönüşüm, yenilebilir enerji, enerji tasarrufu, fidan dikimi, çevreyi koruma, toplumu bilinçlendirme, sağlıklı yaşam gibi konulardır.

Hedefimiz ideallerimizi ilk başta kendi okulumuz ve çevremizde, sonra ise ulusal boyutta gerçekleştirmektir. Bu anlamla ulusal ve uluslar arası çalışmalar yapmaktayız.

Ulusal çalışmalarımız bakacak olursak; öncelikle okul içi toplantılar yapıldı. Bu toplantılar okulumuz ve çevremiz adına yapılabilecek olanlar planlandı. Bu planlamalar sonucunda atık plastik ve metalleri okul bünyesinde toplayarak, bu maddelerden geri dönüşüm kutuları yapıldı.150 öğrencinin ürettiği Türkçe ve İngilizce sloganları arasından 40’a yakını seçilerek konuşma balonları biçimindeki renkli kartonlara bastırıldı ve okulun çeşitli yerlerine asıldı. Okulumuz ve çevresinde öğrenciler tarafından toplanan pet şişelerden 2 metre boyunda pet şişe biçiminde çöp şişeleri yapıldı. Okulun her sınıfında ve çeşitli birimlerinde atık kâğıt toplama noktaları oluşturularak; toplanan kâğıtlar geri dönüşüm firmalarına verildi. Derslerin öğretmen ile öğrenciler açısından daha zevkli geçmesi ve çevre bilinci aşılanması amacıyla sınıf içi ve sınıf dışı aktivite ve dersler düzenlendi. Okulumuz konferans salonunda tüm öğrenci ve öğretmenlerin katılımı çevre temalı bilgi yarışması düzenlendi. Öğrencileri projeyle ilgili bilgilendirmek amacıyla okulun çeşitli panolarına ve köşelerine; öğrencilerin ülkelerle ilgili hazırladığı tanıtıcı afişler asılmıştır.

Uluslararası çalışmalarımıza bakılacak olursak burada en çok ülke toplantılarımız söz konusudur. Bu toplantılar her ülke için dönemin planlanan iki haftasında yapılmaktadır. Ülke toplantılarında daha çok diğer öğrencilerle tanışma ve çevreyle ilgili ortak sorun ve yapılabileceklerin tartışılması, o ülkenin çevre konusunda neler yapıp hangi seviyede olduklarının gözlenmesi şeklinde geçer. Bu süreçte bulunan ülkede öğrencilerin ve toplumun bilgilendirilmesi amaçlı çeşitli konferanslar ve aktiviteler düzenlenmektedir. Sadece toplantıların giderleri Ulusal Ajans tarafından karşılanmaktadır. Kasım 2009’da Fransa, Nisan 2010’da Polonya toplantıları yapılmıştır. Bu dönemin başında ise İtalya, İspanya ve Nisan 2011’de Türkiye toplantıları yapılacaktır. Toplantılara genel olarak öğretmen ve öğrencilerden oluşan ve her seferinde proje sorumlusu öğretmen hariç farklı öğrenci ve öğretmen götürülmektedir.

Çevre ile ilgili sivil toplum kuruluşları, yerel medya organları, peyzaj mimarları ve bazı kişi ve kuruluşlarla işbirliği içinde olduğumuz bu projede planladıklarımız içinde ise okulumuza fotoselli musluk ve lambalar, güneş enerjili sokak lambaları takmak; çevre ile ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından bilgilendirme toplantıları düzenlemek, erozyona uğramış alanları ağaçlandırmak, okulumuz çapında tasarım yarışmaları düzenlemek, yurtdışında daha fazla destek bulmak gibi hedefler vardır.

Biz bu proje ile daha yaşanılabilir bir dünya hayalini gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Ne yazık ki projemizi 350 kişilik bir okulda ve küçük bir il olan Muğla’da sürdürmeye çalıştığımızdan bazı zorluklarla karşılamaktayız. Biz okulumuzu, çevremizi, ilimizi, ülkemizi ve dünyayı değiştirmek için bu yola çıktık. Dolayısıyla herhangi bir kurum ya da kuruluştan, herhangi bir kişiden gelebilecek maddi veya manevi her türlü yardıma açığız. Sizin en küçük katkınız bizim büyük bir adımımız olacaktır.

Unutmayın biz doğayı korudukça doğa da bizi koruyacaktır. Bir yaprak kâğıdı korumak bile ağaç dikmekten daha kolaydır buna emin olabilirsiniz.

Hepimiz dikkatli olmalıyız çünkü kirletebileceğimiz ikinci bir dünya yok…

Umut ÖREN

Zorlu Enerji Grubu, doğa ile dost yaşam, enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda çocuklarda erken yaşta bilinç oluşturmak amacı ile Önce Çocuklarımız Projesi’ni başlattı.  
Zorlu Enerji Grubu’nun, Önce Çocuklarımız Projesi kapsamında gerçekleştirdiği enerji eğitimleri üç ayda 2665 çocuğa ulaştı. Zorlu Enerji, Önce Çocuklarımız Projesi ile çocukları, enerji, yenilenebilir enerji kaynakları ve enerji tasarrufu konularında bilinçlendirmeyi hedefliyor. Zorlu Enerji Grubu Kurumsal İletişim Müdürü Şebnem Erverdi yaptığı açıklamada, “Doğa ile dost yaşam, enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda çocuklarda erken yaşta oluşturulacak bilincin, sürdürülebilir bir dünya için şart olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle enerji eğitimlerimizi önümüzdeki yıllarda Türkiye’nin dört bir köşesine götüreceğiz” dedi. Erverdi, uzmanların desteğiyle yürütülen eğitimlerle, çocukları “enerji elçisi” olmaya teşvik etmek istediklerini söyledi.

Zorlu Enerji Grubu, projenin ilk aşamasında, enerji eğitimlerini, çalışanlarının 6–12 yaş arası çocuklarına yönelik düzenledi. İkinci aşamada Mehmet Zorlu Vakfı ile birlikte gerçekleştirilen enerji eğitimleri, Grubun Haziran ayında devreye alınan Gökçedağ Rüzgar Santrali’nin bulunduğu Osmaniye’nin Bahçe ve Hasanbeyli ilçelerindeki ilköğretim okullarında okuyan çocuklara ulaştırıldı. Yaz aylarında Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı işbirliğiyle, Türkiye’nin dört bir yanına yayılan TEGV eğitim parklarında ve LÖSEV’in Ankara’da bulunan Lösemili Çocuklar Köyü’nde düzenlenen enerji eğitimleri ile de Zorlu Enerji Grubu’nun ulaştığı çocuk sayısı 2665’e yükseldi.

“Zorlu ile Rüzgar Enerjisi” kitabının maskotu Yeşil Ejderha, enerji eğitimlerinin baş kahramanı

Zorlu Enerji Grubu’nun çocuklara yenilenebilir enerji kaynaklarını anlattığı kitap serisinin ilki olan “Zorlu ile Rüzgar Enerjisi”nin sevimli maskotu Yeşil Ejderha, enerji eğitimlerinin baş kahramanı olarak çocukların karşısına çıkıyor. Eğitim danışmanı Sibel Sonmaz tarafından tasarlanan eğitimde, çocuklara önce enerjinin günlük hayatımızdaki rolü anlatılıyor ve farklı enerji kaynakları tanıtılıyor. Ardından da yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi üzerine çocuklarla karşılıklı sohbet ediliyor. Eğitimler, süre, içerik ve malzeme açısından hedef kitlelerine göre farklılık gösteriyor.

Çocuklar eğitimlerde, Yeşil Ejderha’nın tasarruf önerilerinden yola çıkarak günlük yaşamlarında uygulayabilecekleri tasarruf yöntemlerini geliştiriyor. Düzenlenen atölye çalışmaları sayesinde de arkadaşları ve ailelerini bilinçli davranmaya yönlendirecek ve onlara küçük tasarruf ipuçları verecek malzemeler hazırlıyor.

Eğitimin sonunda çocuklar, “Enerji Biriktirme Takımı”na üye oluyor ve kendileri için özel bir görev kutusu oluşturuyor. Bu görev kutusunda gereksiz yere çalışan cihazlar için uyarı niteliğindeki fosforlu oyuncak hamurlardan notluklara, uyarı çıngıraklarından buzdolabı mıknatıslarına pek çok materyal bulunuyor. Yeşil Ejderha çocuklardan, hazırladıkları notlarla aile ve arkadaşlarını uyarmalarını istiyor. Çocuklar da bu görev için “enerji biriktirme sözü” veriyor.  Etkinlik sonunda sertifikalarını alan çocuklara görev rozetleri takılıyor.

Zorlu Enerji Kurumsal İletişim Müdürü Şebnem Erverdi, eğitimlerin çocukların enerji sektörüne ilgisini ve merakını artırdığını söylüyor. Erverdi, eğitimler sonrasında öğrenciler arasından kariyer planlarını enerji üzerine yapmak isteyenler olduğunu da belirtiyor.

Film yapımcısı ve dağcı oaln David Breashears’ın çektiği kareler Himalaya dağlarında küresel ısınmanın etkilerini gözler önüne seriyor.